هیپوگلیسمی یا افت قند خون

افت قند خون یا هیپوگلیسمی

در طول روز، بسته به عوامل مختلف، قند خون می تواند بالا یا پایین باشد که اگر در محدوده معینی تغییر کند، احتمالا اصلاً متوجه نمی شویم ولی اگر بیشتر از این محدوده باشد می تواند خطرناک باشد

زمانی می گوییم افت قند خون داریم که سطح قند خون شما به اندازه ای پایین باشد که علائم ایجاد کرده و برای برطرف کردن آن نیاز به مصرف مواد قندی باشد ، معمولا این اتفاق زمانی می افتد که قند خون شما کمتر از 70میلی گرم در دسی لیتر باشد.

علایم و نشانه‌های قند خون پایین

واکنش هر فرد به قند خون پایین متفاوت است. هر فردی بایدعلائم و نشانه های خود را زمانی افت قند خون دارد ، یاد بگیرید. ولی بصورت کلی این علائم شامل :

1.      احساس لرزش

2.      عصبانیت یا اضطراب شدید

3.      تعریق، لرز و خستگی

4.      تحریک پذیری یا بی قراری

5.      گیجی

6.     طپش قلب

7.      احساس سبکی سر یا سرگیجه

8.      گرسنگی

9.      تهوع

10.  رنگ پریدگی

11.  احساس خواب آلودگی

12.  احساس ضعف یا نداشتن انرژی

13.  تاری دید یا اختلال دید

14.  احساس مورمور یا بی حسی در لبها، زبان یا گونه

15.  سردرد

16.  عدم تعادل

17.  کابوس شبانه یا هذیان در طول خواب

18.  تشنج

تنها راه مطمئن برای اینکه بدانید ایا قند خون تان پایین است این است که در صورت امکان قند خون خود را آزمایش کنید. ولی اگر این علائم را احساس کرده اید و به هر دلیلی امکان اندازه گیری قند خون را ندارید ، بعنوان پایین بودن قند درمان را شروع کنید

گلوکز خون پایین باعث آزاد شدن اپی نفرین (آدرنالین)، یا همان هورمون مبارزه با شرایط سخت می شود. اپی نفرین همان چیزی است که علائم افت قند مانند طپش قلب ، عرق کردن ، لرزش و اضطراب را ایجاد کند.

اگر میزان قند خون همچنان کاهش پیدا کند، مغز به اندازه کافی ماده غذایی یعنی قند را  دریافت نمی کند و در نتیجه عملکرد مغز متوقف می شود . این می تواند منجر به تاری دید، عدم تمرکز، حواس پرتی ، لکنت زبان ، ضعف و خواب آلودگی شود. اگر قند خون بیش از این پایین بماند ممکن است منجر به تشنج، کما و به ندرت مرگ شود.

درمان
 قانون 15 – 15: برای افزایش قند خون خود 15 گرم کربوهیدرات مصرف کنید و پس از 15 دقیقه ن قند خون تان را آزمایش کنید. اگر هنوزقند خون تان کمتر از 70 میلی گرم بود مجدداً، یک 15 گرم دیگر کربوهیدرات بخورید.

این کار را آن قدر تکرار کنید تا قند خون شما حداقل به 70میلی گرم برسد و پس از آن یادتان باشد حتماً غذا یا میان وعده بخورید تا مطمئن شوید که دوباره پایین نمی آید.

15 گرم کربوهیدرات یعنی

سه عدد قرص گلوکز
نصف تیوپ ژل گلوکز
نصف فنجان آبمیوه یا نوشابه معمولی و غیر رژیمی

یک قاشق غذاخوری شکر، عسل
یک فنجان شیر بدون چربی یا شیر1٪
آب نبات یا ژله

 هر بار که دچار افت قند می شوید را یادداشت کنید تا درباره علت آن بعداً با پزشک خود مشورت نمایید. پزشکتان می تواند راه هایی برای پیشگیری از افت قند خون در آینده به شما ارائه دهد . یادتان باشد وقتی دچار افت قند شده اید مجاز نیستید هر چقدر می خواهید غذا مصرف کنید قانون 15-15 را باید به یاد داشته باشید

توجه:
این ارقام فوق برای بزرگسالان می باشد نوزادان به 6 گرم و کودکان کوچک 8 گرم و کودکان بزرگتر به 10 گرم کربوهیدرات نیاز دارند 

در درمان افت قند خون، انتخاب منبع کربوهیدرات مهم است. کربوهیدرات‌های پیچیده یا غذاهای حاوی چربی و شکولات می‌تواند جذب قند را کاهش دهد و نباید برای درمان موارد اورژانسی استفاده شوند

هیپوگلیسمی شدید

وقتی برای بهبود افت قند به کمک کسی نیاز باشد و خود فرد قدرت تهیه ماده خوردنی و مصرف آن را نداشته باشد هیپوگلیسمی شدید رخ داده است

درمان هیپوگلیسمی شدید

گلوکاگون هورمونی است که در پانکراس تولید می شود و زمانی که قندخون‌تان بسیار پایین باشد، کبدتان را تحریک می‌کند تا گلوکز ذخیره شده را به جریان خون‌تان آزاد کند که در مواقع هیپوگلیسمی شدید می توان از تزریق این هورمون برای درمان سریع افت قند استفاده کرد

در صورت موجود بودن آمپول گلوکاگون به اطرافیانتان شیوه استفاده از گلوکاگون را آموزش دهید یا در این باره با تیم درمانی خود هماهنگ کنید و به یاد داشته باشید که برای تاثیر گلوکاگون به 5 تا 15 دقیقه زمان نیاز است و بعد از رفع علائم ممکن است دچار استفراغ شوید
به یاد داشته باشید در موارد شدید افت قند از خوردن غذا اجتناب کنید چون ممکن است وارد دستگاه تنفس شما شده و باعث خفگی شود و همچنین از تزریق انسولین اجتناب کنید
در مواردی که گلوکاگون در دسترس نیست با اورژانس تماس بگیرید

علل قند خون پایین
قندخون پایین در افراد دچار دیابت نوع 1 شایع است و در افراد دچار دیابت نوع 2 که انسولین یا داروهای خاصی دریافت می‌کنند هم می‌تواند رخ ‌دهد. یک فرد میانسال دچار دیابت نوع 1 ممکن است هر هفته دو بار کاهش قند خون خفیف را  تجربه کند البته اگر مواردی که در نیمه شب رخ می‌دهد را اضافه کنیم ، احتمالا این تعداد بیشتر است.
تزریق انسولین بیش از حد نیازعلت اصلی قندخون پاینن است. یکی از دلایلی که انسولین‌های قلمی نسبت به انسولین های قدیمی ترجیح داده می شود، این است که آنها به نسبت خیلی کمتر باعث افت قند خون، به ویژه در طول شب می شوند. پمپ های انسولین هم ممکن است خطر افت قند خون را کاهش دهند
علاوه بر ان اگر غذایی که می خوریم کافی نباشد یا یک وعده غذا را مصرف نکنیم حتماً در خطر ابتلا به افت قند می باشیم پس یادتان باشد وقتی داروی ضد قند خود را مصرف کردید حتماً وعده غذایی خود را میل کنید

ورزش، فواید زیادی دارد.  مشکل افراد دچار دیابت نوع 1 این است که ورزش می تواند باعث افت قند خون خود را در کوتاه مدت و درازمدت شود. در یک مطالعه در مورد دیابت نوع 1 تقریبا نیمی از کودکان که روزی یک ساعت ورزش می کردند،  یک واکنش افت قند خون شبانه داشتند. شدت، مدت زمان و زمان ورزش می تواند بر خطر افت قند خون تأثیر بگذارد. به قسمت دیابت و ورزش در سایت ما مراجعه کنید تا توضیحات کامل آن را بخوانید

چگونه می‌توانم از افت قند خون پیشگیری کنم؟
بهترین نکته این است که مدیریت دیابت را خوب انجام دهید و یاد بگیرید که هیپوگلیسمی را تشخیص دهید تا بتوانید در مراحل اولیه آن را قبل از اینکه بدتر شود، درمان کنید. نظارت بر قند خون با یک دستگاه سنجش قند خون یا یک مانیتور گلوکز مداوم روشی ساده ای برای پیشگیری از هیپوگلیسمی است. مطالعات همواره نشان می دهد هر چه  بیشتر فرد قندخون را کنترل  کند، خطر هیپوگلیسمی برای وی کمتر است به این دلیل که می توانید ببینید چه زمانی قند خون پایین دارید و می توانید قبل از اینکه خیلی پایین بیاید، آن را درمان کنید.

اگر می توانیدقند خون تان را روزانه بصورت مکرر چک کنید!
قبل و بعد غذا
قبل و بعد از ورزش
قبل از خواب
پس از تمرین شدید وهمچنین در نیمه شب

اگر در زندگی شما تغییری رخ داده مثلا مسافرت رفته اید یا داروی شما عوض شده است

اگر نمی دانید چرا دچار افت قند خون می شوید اطلاعات روزانه خود را ثبت کنید و با پزشکتان مشورت کنید شما با کمک همدیگر می توانید علتی برای این حادثه پیدا کنید

کلنیک دیابت سیمرغ
رشت فاز 2 معلم  33252834